Vrij van oogpijn – Stichting Musole

Vrij van oogpijn verder

Initiatiefnemer: Monica Commandeur
Email: monica.commandeur@viagroen.nl
Land: Zambia
Looptijd: 2017 – 2026

Korte schets van de situatie en het doel

In 2001, toen Namakau 8 jaar oud was, sinds korte tijd wees en woonachtig bij een tante, is haar linker ooglens verbrijzeld door een ongeluk met een katapult.

In 2017, op 25-jarige leeftijd, bleek dat Namakau al die jaren zoveel oogpijn heeft geleden, dat dit haar sterk heeft belemmerd heeft in haar ontwikkeling: zij kon zich daardoor op school nooit goed concentreren in het lezen.

De horizon van dit project lag daarom niet bij het vrij zijn van oogpijn als zodanig. Het doel was om aansluitend aan Namakau de gelegenheid te geven om zichzelf alsnog te ontwikkelen.

Verloop van haar jeugd

Kort voor het ongeluk was Namakau als weeskind opgenomen in het gezin van een tante, die naast een jongere eigen dochter ook zes oudere stiefkinderen te verzorgen had. Namakau werd vooral een handige hulp in haar huishouding.

Namakau kan zich niet herinneren wanneer de oogpijn precies begon na het ongeluk in 2001. Nadat de oogarts een lens had geplaatst vlak onder het hoornvlies, leek het linkeroog vrijwel normaal, alleen een beetje rood. Maar dat duurde niet lang. Het hoornvlies over het vrijwel blinde oog raakte steeds meer geïrriteerd en de oogspieren werden lui, waardoor het oog naar buiten wegdraaide; een zichtbare handicap. De oogpijn nam toe door het geïrriteerde hoornvlies en belemmerde steeds meer haar concentratievermogen.

Toen ze opgroeide, verborg Namakau haar gezicht meestal achter een grote zonnebril, die ook hielp tegen de irritatie door de zon. Op school was Namakau een matige leerlinge, mede doordat haar oogpijn haar concentratievermogen beperkte. Ze voltooide echter wel de middelbareschooltijd tot en met de 12^e klas, grotendeels op kostschool. Daarna keerde ze terug naar de tante met wie ze niet goed kon opschieten.

Toen zij 23 jaar was (2015) kon Namakau intrekken bij een halfzus en diens vader, die haar de gelegenheid gaf om door te leren voor onderwijzeres. Het vak ambieerde zij niet, maar ze greep de geboden kans aan en rondde die opleiding in 2018 af tot aan het eindexamen.

Deelproject 1: oogoperatie

Dankzij de hulp van de initiatiefnemer kreeg Namakau eind 2017 via Stichting Musole een hoornvliestransplantatie en een nieuwe ooglens bij het Dr. Agarwal’s Oog Hospitaal in Lusaka. De verwachting die de oogarts schetste, was dat zij binnen 3 maanden pijnvrij zou zijn en haar oog er normaal/ helder eruit zou zien. Doordat zij ook weer 30% zicht zou terugkrijgen, zou haar oog “vanzelf” ook weer recht naar voren gaan staan.

Twee jaar later bleek Namakau nog niet helemaal pijnvrij, het oog niet helemaal helder, noch vanzelf rechtgetrokken, haar zicht ongeveer 15% en haar concentratievermogen nog steeds enigszins beperkt. De verbetering zette zich traag maar gestaag echter wel voort.

Hoewel Namakau in 2019 en 2020 enkele examens en trainingen deed, had zij in die periode geen permanente baan of bezigheden. In 2021 starte zijn met een baan als secretaresse bij een bedrijf dat bakstenen vervaardigt, voor 6 dagen per week. Het bleef echter haar wens om economisch zelfstandig te zijn in ondernemerschap.

Deelproject 2: opleiding to makelaar

In 2023 regelde de initiatiefnemer financiële steun voor Namakau via stichting Musole, om zich in te schrijven voor de opleiding bij het Zambiaans Instituut voor Makelaars (ZIEA).

Namakau slaagde met succes na een jaar voor de opleiding en na nog een jaar als aspirant ingeschreven te staan, is zij sinds eind 2025 volledig gecertificeerd als erkende makelaar. Ze heeft een eigen bedrijf opgericht en werkt veel samen met een groot makelaarskantoor. Al snel won zij prijzen voor haar marketingstijl.

Deelproject 3: eigen huisvesting

Sinds 2024 woonden de halfzus en diens vader niet meer in het huis waar Namakau verbleef. Er kwamen telkens andere huisgenoten, opgedrongen door familieleden. Dat werd in toenemende mate problematisch. Deze mensen hebben diverse bezittingen gestolen, waaronder de laptop, en camera die zij had gekregen.

Eind december 2024 kocht Namakau een bouwkavel op een projectterrein, op een uur rijden van Lusaka. Met hulp van stichting Musole kon de initiatiefnemer bij het project ondersteunen. Na overleg liet Namakau voor die steun in 2026 een kleine conciërgewoning bouwen, voor het toezicht over de bouw in de toekomst. Intussen had zij zelf via een vriendin een kleine studio te huur bemachtigd in de hoofdstad.

Met dit resultaat eindigt in 2026 project Namakau voor Stichting Musole.